Is het koken op een inductiekookplaat ongezond?

Wilde verhalen doen de ronde over de gevaren van elektromagnetische golven die gebruik worden bij het koken op inductie. Dit zou schadelijk zijn voor de gezondheid, het eten aantasten en hiermee dus minder gezond zijn dan koken op gas. Echter is dit een fabel en is hier niets van waar. We leggen je haarfijn uit hoe het wel zit, zodat je met een gerust hart een weloverwogen beslissing kunt maken voor het aanschaffen van een inductie kookplaat.

Een inductiekookplaat bestaat uit een verwarmingselement op basis van elektromagnetische energie. Een pan welke op de kookplaat komt, creëert een elektrische wisselstroom tussen de bodem van de pan en de kookplaat. Op deze manier wordt de warmte direct op de pan overgebracht en niet op de omgeving. Dit maakt het koken veiliger, omdat de kans op aanbraden minder groot is.

Voordelen inductie kook platen

Een ander groot voordeel is dat de pan eerder verhit wordt, omdat de warmte direct aan de pan geleverd wordt en niet ook aan de omgeving. Het koken gaat dus sneller en efficiënter. Dit is gunstig voor de voedingswaarden in het voedsel zelf, want er is minder warmte nodig geweest om de voeding aan de kook te krijgen, en hiermee zijn er minder verbindingen in de vitamines kapot gegaan door de hitte. Wat betreft het eten, kan de temperatuur dus strakker geregeld worden. Er zijn daarbij ook uitspraken over chemische veranderingen in voeding waardoor de voedingswaarde verloren zou gaan, welke specifiek veroorzaakt zouden worden door elektromagnetische straling. Hiervoor is echter geen enkel wetenschappelijk bewijs. Er is wel bewijs voor de kortere kooktijd en het positieve effect hiervan op de voedingswaarde.

Wat betreft de elektromagnetische stralen, zijn er strikte regels opgesteld door de International Eletrotechnical Comission (IEC) waar de apparatuur aan moet voldoen om op de Europese markt te mogen komen. Bij een inductie kookplaat mag er op 30 centimeter afstand bijvoorbeeld niet meer dan 6,25 mictotesla gemeten worden. Echter is het nuttig om te vermelden dat er in de praktijk blijkt dat er niet altijd 30 centimeter afstand wordt gehouden van de kookplaat, waardoor de microtesla waarde overschreven zou kunnen worden. Echter zijn hier ook weer onderzoeken naar gedaan, welke uitwijzen dat de gemeten microtesla op 5 à 10 centimeter afstand in de praktijk vaak niet de grenswaarde overschrijd. Nu is het zo dat de grenswaarde in bepaalde gevallen wel degelijk overschreven kan worden. Onderzoek wijst echter uit dat er pas schade kan plaatsvinden aan de zenuwen en spieren indien de grenswaarde vijftig maal wordt overschreven. Dit kunnen de inductie kookplaten welke op de markt te koop zijn en in een normale keuken worden geplaatst niet produceren. Dit betekend dat de kookplaten welke u mogelijk kunt kopen bij correct gebruik dus geen gezondheidsrisico met zich meebrengen. Hierbij is het wel belangrijk om de term ‘correct gebruik’ in acht te nemen.

Het is dus belangrijk te beseffen dat bij het normale gebruik van een inductie kookplaat er geen schadelijke effecten voor de gezondheid zullen zijn. Dit is in verschillende wetenschappelijke studies bewezen en door de World Health Organisation ook beschreven in een rapport in 2015: ‘ Opinion on Potential Health Effects of Exposure tot Electromagnetic Fields’. Echter is er altijd een manier om zelf de stralingsbelasting te minimaliseren, mocht je hier toch bewust mee om willen gaan. Een aantal tips om de stralenbelasting te minimaliseren op een rij:

  1. Zorg ervoor dat de pan de het elektromagnetische veld op de inductieplaat bedekt. Zo zijn er inductieplaten die zich aanpassen aan de grootte van de pan. Is dit niet het geval, gebruik dan een kleinere plaat voor een kleinere pan.
  2. Gebruik alléén pannen welke geschikt zijn voor een inductie kookplaat. Andere pannen kunnen ook gebruikt worden op een inductie kookplaat maar hierbij loop je wel het risico dat er elektromagnetische straling verloren gaat aan de omgeving.
  3. Om diezelfde reden is het van belang om geen beschadigde pannen te gebruiken. Het betreft dan met name de onderkant van de pan, deze moet het liefst niet bol staan of ingedeukt zijn.
  4. Zet de kookplaten op een lager niveau aan als dit mogelijk is en gebruik zoveel mogelijk de achterste kookpitten.
  5. Gebruik geen metalen lepels. Door middel van metalen lepels kan er stroom doorgeleiden naar het lichaam.
  6. Houdt minstens 5, maar liever 30 centimeter afstand van de kookplaat. Dit advies geld met name omdat hier de richtlijnen op gebaseerd zijn. Echter is er geen bewijs dat het een gezondheidsrisico met zich mee brengt als je dichter bij de inductie kookplaat staat.

Bron: Induction hobs.

McGee, H. (2007). Over eten en koken: wetenschap en cultuur in de keuken. Nieuw Amsterdam uitgevers.